Η ψηφιακή βία κατά των γυναικών αποτελεί ένα ολοένα και πιο έντονο φαινόμενο. Από το cyberbullying και τα υποτιμητικά μηνύματα μέχρι το stalking και την παρακολούθηση, οι νέες γυναίκες έρχονται αντιμέτωπες με μορφές παρενόχλησης που δεν περιορίζονται πλέον στον φυσικό χώρο. Τα στοιχεία της Eurostat και του EIGE αποτυπώνουν την έκταση του φαινομένου και αναδεικνύουν την ανάγκη για μεγαλύτερη προστασία και αντιμετώπιση της βίας, τόσο online όσο και offline.
Η ψηφιακή βία δεν αποτελεί απαραίτητα ένα μεμονωμένο διαδικτυακό περιστατικό, καθώς συχνά συνδέεται με μορφές έμφυλης βίας που εκδηλώνονται και εκτός διαδικτύου, δημιουργώντας ένα συνεχές μεταξύ online και offline παρενόχλησης.
Αν οι γυναίκες δεν αισθάνονται ασφαλείς online και δεν καταγγέλλουν τη βία, τότε ποιος είναι πραγματικά υπεύθυνος να την αντιμετωπίσει;
Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο πόσο συχνά συμβαίνουν αυτά τα περιστατικά, αλλά και κατά πόσο οι γυναίκες αισθάνονται ότι έχουν τα μέσα και την προστασία για να τα αντιμετωπίσουν και να τα καταγγείλουν. Όταν η βία μπορεί να ακολουθεί μια γυναίκα από τον δρόμο στην οθόνη και από την οθόνη πίσω στην καθημερινότητά της, η αντιμετώπισή της δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στον ψηφιακό χώρο.
Cyber bullying και stalking
Οι νέες γυναίκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται να έρχονται συχνότερα αντιμέτωπες με περιστατικά cyberbullying και υποτιμητικών μηνυμάτων, αλλά και με stalking, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat.
Το 2025, το 57,2% των γυναικών ηλικίας 16 έως 24 ετών στην ΕΕ δήλωσε ότι είχε συναντήσει στο διαδίκτυο εχθρικά ή υποτιμητικά μηνύματα, είτε αυτά απευθύνονταν στις ίδιες είτε σε άλλα άτομα. Το αντίστοιχο ποσοστό για τους νέους άνδρες ήταν 50,4%, γεγονός που καταδεικνύει μια σαφή διαφορά μεταξύ των δύο φύλων.
Τα συχνότερα αντιληπτά αίτια των διαδικτυακών επιθέσεων αφορούσαν πολιτικές ή κοινωνικές απόψεις, καθώς το 42,5% των νέων γυναικών ανέφερε ότι είχε συναντήσει τέτοιου είδους περιεχόμενο. Ακολούθησαν η φυλετική ή εθνοτική καταγωγή με 38,2% και ο σεξουαλικός προσανατολισμός με 37,8%.
Παράλληλα, σημαντικό ποσοστό νέων γυναικών δήλωσε ότι είχε παρατηρήσει εχθρικό ή υποτιμητικό περιεχόμενο που σχετιζόταν με τη θρησκεία ή τις πεποιθήσεις, σε ποσοστό 34,3%, ενώ το 30,9% είχε συναντήσει μηνύματα που στόχευαν άτομα λόγω φύλου.
Αξιοσημείωτο είναι ότι σε όλες τις κατηγορίες που εξετάζει η Eurostat, τα ποσοστά των νέων γυναικών ήταν υψηλότερα από εκείνα των νέων ανδρών. Οι μεγαλύτερες διαφορές καταγράφηκαν στα μηνύματα που θεωρήθηκε ότι στόχευαν ομάδες λόγω φύλου, με διαφορά 6%, και λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού με διαφορά 5,%.
Το stalking παραμένει σοβαρή μορφή βίας
To cyberbullying δεν αποτελεί, ωστόσο, τη μοναδική μορφή παρενόχλησης που αντιμετωπίζουν οι νέες γυναίκες. Το stalking, δηλαδή η επίμονη και ανεπιθύμητη παρακολούθηση, παρενόχληση ή καταδίωξη ενός ατόμου, εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρή μορφή βίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία για το 2021, περίπου τρεις στις δέκα γυναίκες ηλικίας 18 έως 29 ετών (28,3%) στην ΕΕ δήλωσαν ότι είχαν βιώσει stalking.
Τα στοιχεία της Eurostat αποτυπώνουν έτσι μια ευρύτερη εικόνα σχετικά με τις μορφές παρενόχλησης και βίας που μπορεί να αντιμετωπίζουν οι νέες γυναίκες, τόσο στον ψηφιακό χώρο όσο και στην καθημερινή τους ζωή. Η υψηλότερη έκθεση των νεαρών γυναικών σε διαδικτυακό εχθρικό περιεχόμενο, σε συνδυασμό με τη σημαντική έκταση του stalking, αναδεικνύει την ανάγκη για μεγαλύτερη ενημέρωση, πρόληψη και προστασία από κάθε μορφή παρενόχλησης.
Η ψηφιακή βία δεν σταματά στην οθόνη
Τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων (EIGE) αποτυπώνουν ακόμη πιο καθαρά την έκταση της ψηφιακής βίας κατά των γυναικών. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, 8,5% των γυναικών έχουν υποστεί cyberstalking. Παράλληλα, 10,2% των γυναικών δήλωσαν ότι ο/η σύντροφός τους παρακολουθούσε ή εντόπιζε την τοποθεσία τους.
Η έκταση του cyberstalking είναι ιδιαίτερα υψηλή στις νεότερες ηλικίες. Στις γυναίκες ηλικίας 18 έως 24 ετών, το 23% δηλώνει ότι έχει βιώσει κάποια στιγμή στη ζωή του αυτή τη μορφή ψηφιακής βίας. Το αντίστοιχο ποσοστό μειώνεται στο 12% για τις γυναίκες ηλικίας 25 έως 49 ετών, στο 5% για τις ηλικίες 50 έως 64 ετών και μόλις στο 1% για τις γυναίκες 65 έως 74 ετών.
Τα στοιχεία δείχνουν επίσης μια ισχυρή σύνδεση ανάμεσα στη διαδικτυακή και την offline βία. Οι γυναίκες που έχουν βιώσει βία από σύντροφο εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά cyberstalking. Ειδικότερα, 16% των γυναικών που έχουν υποστεί σωματική βία από σύντροφο έχουν επίσης βιώσει cyberstalking από οποιονδήποτε δράστη, έναντι 7% των γυναικών που δεν έχουν αντιμετωπίσει σωματική βία από σύντροφο.
Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται και στην περίπτωση της ψυχολογικής βίας. Το 14% των γυναικών που έχουν βιώσει ψυχολογική βία από σύντροφο αναφέρουν επίσης εμπειρία cyberstalking, ενώ το ποσοστό περιορίζεται στο 6% μεταξύ όσων δεν έχουν υποστεί τέτοια βία.
Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν την άποψη ότι η ψηφιακή βία κατά των γυναικών δεν αποτελεί μια σειρά μεμονωμένων περιστατικών, αλλά συχνά αποτελεί συνέχεια της έμφυλης βίας που εκδηλώνεται και εκτός διαδικτύου.
Μπορεί να μεταφέρεται από τον φυσικό στον ψηφιακό χώρο και αντίστροφα, δημιουργώντας ένα συνεχές στο οποίο η τεχνολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέσο ελέγχου, παρακολούθησης, παρενόχλησης ή εκφοβισμού.
Από την online παρενόχληση έως τη διαρροή προσωπικού υλικού
Η ψηφιακή κακοποίηση δεν περιορίζεται στο cyberstalking. Περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα συμπεριφορών, όπως η διαδικτυακή παρενόχληση, η χρήση σεξιστικής και προσβλητικής γλώσσας, η διάδοση ψευδών πληροφοριών και η κοινοποίηση ή απειλή κοινοποίησης προσωπικών ή τροποποιημένων φωτογραφιών και βίντεο χωρίς συναίνεση.
Λίγες γυναίκες καταγγέλλουν την ψηφιακή βία
Παρά την έκταση του φαινομένου, οι καταγγελίες παραμένουν περιορισμένες. Μεταξύ των γυναικών που έχουν βιώσει cyberstalking μέσω πλατφόρμας κοινωνικής δικτύωσης, μόνο ένα μικρό ποσοστό προχώρησε σε αναφορά του περιστατικού στην ίδια την πλατφόρμα.
Το ποσοστό των γυναικών που κατήγγειλαν το περιστατικό κυμαίνεται από μόλις 6,3% στην Τσεχία έως 27,8% στην Ιρλανδία.
Αν οι γυναίκες δεν αισθάνονται ασφαλείς online και δεν καταγγέλλουν τη βία, τότε ποιος είναι πραγματικά υπεύθυνος να την αντιμετωπίσει;
Πηγή αναδημοσίευσης: in.gr
