Γράφει η Ψυχολόγος του «Έρασμου» Κατερίνα Μπρούβαλη
Η πρόσφατη γυναικοκτονία στη Δράμα, όπου μία γυναίκα έχασε τη ζωή της από τα χέρια του εν διαστάσει συζύγου της, συγκλόνισε βαθιά την ελληνική κοινωνία. Ιδιαίτερο σοκ προκαλεί το γεγονός ότι τόσο το θύμα όσο και ο δράστης ήταν αστυνομικοί — άνθρωποι που, λόγω του επαγγελματικού τους ρόλου, έχουν αναλάβει την προστασία των πολιτών και την εφαρμογή του νόμου. Αυτή ακριβώς η διάσταση της υπόθεσης αναδεικνύει με τον πιο τραγικό τρόπο μια σκληρή αλήθεια: η έμφυλη βία δεν κάνει διακρίσεις. Δεν περιορίζεται από κοινωνική θέση, μορφωτικό επίπεδο ή επαγγελματική ιδιότητα.
Κάθε ψυχολόγος, που εργάζεται με γυναίκες που έχουν βιώσει κακοποιητικές σχέσεις, γνωρίζει καλά ότι οι γυναικοκτονίες σπάνια αποτελούν ένα ξαφνικό ή «απρόβλεπτο» γεγονός. Στις περισσότερες περιπτώσεις αποτελούν την τελική και πιο ακραία έκφραση μιας μακράς πορείας ελέγχου, χειραγώγησης, ψυχολογικής κακοποίησης, απειλών και, συχνά, σωματικής βίας. Πίσω από κάθε τέτοια τραγωδία συνήθως υπάρχει ένα ιστορικό φόβου που παραμένει αόρατο στους περισσότερους ανθρώπους γύρω από το θύμα.
Ιδιαίτερα κρίσιμη θεωρείται η περίοδος του χωρισμού ή της προσπάθειας απομάκρυνσης από έναν κακοποιητικό σύντροφο. Η διεθνής βιβλιογραφία δείχνει σταθερά ότι αυτή αποτελεί μία από τις πιο επικίνδυνες φάσεις για μια γυναίκα. Όταν ο θύτης αντιλαμβάνεται ότι χάνει τον έλεγχο της σχέσης, συχνά επιχειρεί να τον επανακτήσει μέσα από κλιμάκωση της βίας. Για τον λόγο αυτό, συμπεριφορές όπως οι απειλές, η παθολογική ζήλια, η εμμονική παρακολούθηση, η κτητικότητα και η άρνηση αποδοχής του χωρισμού δεν πρέπει ποτέ να υποτιμώνται. Αποτελούν σοβαρά προειδοποιητικά σημάδια υψηλού κινδύνου.
Η υπόθεση της Δράμας μάς υπενθυμίζει ότι η ενδοοικογενειακή και έμφυλη βία μπορεί να υπάρχει ακόμη και σε περιβάλλοντα όπου θεωρητικά υπάρχει γνώση των θεσμών, των νομικών διαδικασιών και των μηχανισμών προστασίας. Κανένα επάγγελμα, καμία κοινωνική θέση και καμία ιδιότητα δεν μπορούν να αποτελέσουν εγγύηση ότι μια γυναίκα δεν θα βρεθεί αντιμέτωπη με την κακοποίηση.
Η αντιμετώπιση της έμφυλης βίας απαιτεί συντονισμένη και διαρκή δράση από την πολιτεία, τις κοινωνικές υπηρεσίες, τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας, αλλά και την κοινωνία συνολικά. Προϋποθέτει ισχυρές δομές υποστήριξης, συνεχή ενημέρωση των πολιτών και τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος όπου οι γυναίκες θα αισθάνονται ασφαλείς να μιλήσουν χωρίς φόβο και χωρίς στιγματισμό. Κάθε γυναίκα πρέπει να γνωρίζει ότι μπορεί να ζητήσει βοήθεια. Η αναζήτηση υποστήριξης δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας· αποτελεί πράξη αυτοπροστασίας, αξιοπρέπειας και δύναμης.
Η τραγική απώλεια της γυναίκας στη Δράμα δεν πρέπει να χαθεί μέσα στον κύκλο της καθημερινής επικαιρότητας ως ακόμη ένα περιστατικό βίας. Είναι μια οδυνηρή υπενθύμιση ότι η βία κατά των γυναικών παραμένει ένα βαθιά κοινωνικό πρόβλημα που απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση, πρόληψη και συλλογική ευθύνη.
Η μνήμη κάθε θύματος μάς επιβάλλει να μην συνηθίσουμε τη βία. Να συνεχίσουμε να διεκδικούμε μια κοινωνία όπου καμία γυναίκα δεν θα φοβάται για τη ζωή της μέσα στο ίδιο της το σπίτι. Μόνο μέσα από την έγκαιρη παρέμβαση, την εκπαίδευση και την ουσιαστική στήριξη των θυμάτων μπορούμε να ελπίζουμε ότι τέτοιες τραγωδίες θα πάψουν κάποτε να επαναλαμβάνονται.
